# Denga w Europie: rosnące zagrożenie chorobą tropikalną

> Denga, choroba tropikalna przenoszona przez komary, staje się coraz realniejszym zagrożeniem na naszym kontynencie. Zmiany klimatyczne i wzmożony ruch turystyczny sprawiają, że prz...

Źródło: https://medpress.com.pl/artykuly/484-denga-w-europie-rosnace-zagrozenie-choroba-tropikalna
Opublikowano: 2025-11-23 | Zaktualizowano: 2025-11-23
Kategoria: Choroby i leczenie

**Denga, choroba tropikalna przenoszona przez komary, staje się coraz realniejszym zagrożeniem na naszym kontynencie. Zmiany klimatyczne i wzmożony ruch turystyczny sprawiają, że przypadki zakażeń pojawiają się już nie tylko w egzotycznych krajach, ale także w popularnych europejskich kurortach. Jakie symptomy powinny wzbudzić niepokój? Dowiedz się, jakie są objawy dengi i jak skutecznie chronić się przed zakażeniem.**

## Czym jest denga i jak dochodzi do zakażenia?

**Denga** to ostra choroba wirusowa zaliczana do gorączek krwotocznych. Wywoływana jest przez wirusa dengi (DENV) z rodziny Flaviviridae, do której należą również wirusy Zika, żółtej gorączki czy kleszczowego zapalenia mózgu. Wyróżnia się cztery serotypy wirusa (DENV-1, DENV-2, DENV-3, DENV-4), co ma istotne znaczenie kliniczne – przechorowanie jednego typu daje odporność tylko na niego, a kolejne zakażenie innym serotypem zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu choroby. Rezerwuarem wirusa jest człowiek. Do zakażenia nie dochodzi bezpośrednio od drugiej osoby, ale za pośrednictwem wektora, którym są samice komarów z rodzaju Aedes, głównie Aedes aegypti oraz Aedes albopictus, znany jako **komar tygrysi**. Komar staje się nosicielem wirusa po ukąszeniu osoby zakażonej i pozostaje zakaźny do końca życia. Okres wylęgania choroby, czyli czas od ukąszenia do pojawienia się pierwszych objawów, wynosi od 3 do 14 dni, najczęściej 4-7 dni.

## Jakie są objawy gorączki denga?

Przebieg zakażenia wirusem dengi jest bardzo zróżnicowany. Szacuje się, że nawet 80% infekcji przebiega bezobjawowo lub skąpoobjawowo. W pozostałych przypadkach choroba może przyjąć jedną z kilku postaci klinicznych, od łagodnej gorączki po stan bezpośredniego zagrożenia życia. **Objawy dengi** często przypominają grypę, co może utrudniać początkową diagnozę, zwłaszcza na terenach, gdzie choroba nie występuje endemicznie.

### Postać klasyczna dengi

Jest to najczęstsza objawowa forma choroby. Zaczyna się gwałtownie i trwa około tygodnia. Do typowych symptomów należą:

- **wysoka gorączka**, sięgająca nawet 40°C,

- **silny ból głowy**, często zlokalizowany za gałkami ocznymi,

- **bóle mięśni i stawów**, tak intensywne, że denga bywa nazywana „gorączką łamiącą kości”,

- **nudności i wymioty**,

- **powiększenie węzłów chłonnych**,

- **wysypka plamisto-grudkowa**, która pojawia się zwykle po kilku dniach, często w drugiej fazie gorączki.

Charakterystyczny dla klasycznej postaci dengi jest dwufazowy przebieg gorączki – po 2-4 dniach temperatura spada, by po kilkunastu godzinach ponownie wzrosnąć na 1-2 dni.

### Ciężka postać dengi - gorączka krwotoczna

U niewielkiego odsetka pacjentów, zwłaszcza u osób zakażonych po raz kolejny innym serotypem wirusa, choroba może przejść w fazę krytyczną. Rozwija się wówczas ciężka postać dengi, dawniej nazywana gorączką krwotoczną denga (DHF) lub zespołem wstrząsowym denga (DSS). Do pogorszenia stanu zdrowia dochodzi zwykle po 24-48 godzinach od ustąpienia gorączki. Objawy alarmowe, które powinny skłonić do natychmiastowego poszukiwania pomocy medycznej, to silny ból brzucha, uporczywe wymioty, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w stolcu lub wymiocinach, uczucie skrajnego zmęczenia i niepokój. W tej fazie dochodzi do zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych, co prowadzi do wycieku osocza, gromadzenia się płynów w jamach ciała, zaburzeń krzepnięcia i ryzyka wstrząsu. Nieleczona ciężka **gorączka denga** jest obarczona wysokim ryzykiem zgonu.

## Dlaczego denga pojawia się w Europie?

Tradycyjnie **choroby tropikalne**, takie jak denga, kojarzone były z Azją Południowo-Wschodnią, Ameryką Łacińską i Afryką. Jednak w ostatnich dekadach sytuacja epidemiologiczna uległa dynamicznej zmianie. Globalne ocieplenie stwarza dogodne warunki do rozprzestrzeniania się wektorów chorób. **Komar tygrysi** (Aedes albopictus), pochodzący z Azji, dzięki dużej zdolności adaptacyjnej zadomowił się już w wielu krajach Europy Południowej i Środkowej, w tym we Francji, Włoszech, Hiszpanii, Chorwacji czy na Węgrzech. Drugim kluczowym czynnikiem jest globalizacja i wzmożony ruch turystyczny. Osoby zakażone podczas podróży do krajów endemicznych mogą „importować” wirusa do Europy. Jeśli na danym terenie występuje populacja komara tygrysiego, może dojść do rozpoczęcia lokalnej transmisji. W ostatnich latach odnotowano już autochtoniczne (nabyte lokalnie) przypadki dengi we Francji, Włoszech i Hiszpanii. Skala problemu rośnie globalnie – od początku 2024 roku na świecie zgłoszono ponad 13 milionów przypadków, co stanowi niemal dwukrotny wzrost w porównaniu do roku poprzedniego.

## Diagnostyka i leczenie dengi

Rozpoznanie dengi opiera się na obrazie klinicznym oraz wywiadzie epidemiologicznym, przede wszystkim informacji o podróży w regiony ryzyka w ciągu ostatnich dwóch tygodni. Potwierdzenie diagnozy wymaga badań laboratoryjnych. W pierwszych dniach choroby można wykryć materiał genetyczny wirusa (metodą PCR) lub jego antygen (NS1). Po kilku dniach od wystąpienia objawów kluczowe staje się oznaczenie swoistych przeciwciał klasy IgM i IgG. W morfologii krwi charakterystyczne są leukopenia (spadek liczby białych krwinek) i małopłytkowość (spadek liczby płytek krwi). Nie istnieje specyficzne **leczenie dengi** skierowane przeciwko wirusowi. Terapia ma charakter objawowy i polega na łagodzeniu dolegliwości. W łagodnych przypadkach zaleca się odpoczynek, odpowiednie nawadnianie organizmu oraz stosowanie leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Kluczowe jest, aby unikać leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takich jak ibuprofen czy kwas acetylosalicylowy (aspiryna), ponieważ mogą one zwiększać ryzyko krwawień. Bezpiecznym wyborem jest paracetamol. Ciężkie przypadki wymagają hospitalizacji, intensywnego nawadniania dożylnego i monitorowania parametrów życiowych.

## Jak zapobiegać zakażeniu dengą?

Podstawą profilaktyki dengi jest unikanie ukąszeń komarów, które są aktywne głównie w ciągu dnia, zwłaszcza wczesnym rankiem i późnym popołudniem. Planując podróż w regiony zagrożone, a także przebywając w miejscach w Europie, gdzie występuje **komar tygrysi**, należy stosować kompleksowe środki ochrony. Najważniejsze metody zapobiegania to:

- **stosowanie repelentów**, czyli środków odstraszających owady, zawierających substancje takie jak DEET (w stężeniu 30-50%), ikarydyna lub IR3535; preparaty należy aplikować na odsłoniętą skórę i ubrania,

- **noszenie odpowiedniej odzieży**, zakrywającej jak najwięcej ciała – długich spodni, koszul z długimi rękawami, skarpetek i pełnych butów, najlepiej w jasnych kolorach,

- **zabezpieczenie miejsca noclegu** poprzez stosowanie moskitier (najlepiej impregnowanych środkiem owadobójczym) nad łóżkiem oraz siatek w oknach i drzwiach.

Od niedawna dostępna jest również profilaktyka w postaci szczepienia. W Unii Europejskiej zarejestrowana jest szczepionka Qdenga, która chroni przed wszystkimi czterema serotypami wirusa. Może być stosowana u osób od 4. roku życia, niezależnie od tego, czy przechodziły wcześniej zakażenie. Szczepienie obejmuje podanie dwóch dawek w odstępie trzech miesięcy.

## FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące dengi w Europie.

### Czy denga jest śmiertelna?

Większość przypadków dengi ma łagodny przebieg. Jednak ciężka postać choroby, zwłaszcza nieleczona, może prowadzić do zgonu. Przy zapewnieniu odpowiedniej opieki medycznej śmiertelność w ciężkich przypadkach spada poniżej 1%.

### Czy można zachorować na dengę więcej niż raz?

Tak, na dengę można chorować do czterech razy w życiu. Przechorowanie zakażenia wywołanego jednym serotypem wirusa daje na niego trwałą odporność, ale nie chroni przed pozostałymi trzema. Każde kolejne zakażenie zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu.

### Czy komar tygrysi występuje w Polsce?

Przypadki dengi diagnozowane w Polsce są zawlekanymi z podróży. Jednak komar tygrysi (Aedes albopictus) był już sporadycznie obserwowany na terenie naszego kraju. Postępujące zmiany klimatyczne zwiększają ryzyko utworzenia się w przyszłości stałych populacji tego owada również w Polsce.

### Jakie leki przeciwbólowe można stosować przy dendze?

Zalecanym i bezpiecznym lekiem przeciwgorączkowym oraz przeciwbólowym jest paracetamol. Należy bezwzględnie unikać niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takich jak ibuprofen i kwas acetylosalicylowy, ponieważ mogą nasilać zaburzenia krzepnięcia i zwiększać ryzyko krwawień.

### Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Należy pilnie skonsultować się z lekarzem, jeśli po powrocie z regionu tropikalnego lub obszaru w Europie, gdzie występuje denga, pojawią się objawy takie jak wysoka gorączka, ból głowy czy bóle mięśni. Szczególnie niepokojące są objawy alarmowe, takie jak silny ból brzucha czy krwawienia.

### Jak długo trwa choroba?

Ostra faza choroby z gorączką trwa zazwyczaj około 5-7 dni. Jednak osłabienie i uczucie zmęczenia mogą utrzymywać się nawet przez kilka tygodni po ustąpieniu głównych objawów.
