# Nowe leki na migrenę - rewolucja w leczeniu dzięki przeciwciałom anty-CGRP

> Nowe leki na migrenę, oparte na przeciwciałach monoklonalnych anty-CGRP, to prawdziwy przełom w profilaktyce tej uciążliwej choroby. Działają zupełnie inaczej niż dotychczasowe ter...

Źródło: https://medpress.com.pl/artykuly/669-nowe-leki-na-migrene-rewolucja-w-leczeniu-dzieki-przeciwcialom-anty-cgrp
Opublikowano: 2026-03-02 | Zaktualizowano: 2026-03-02
Kategoria: Nowoczesna medycyna

**Nowe leki na migrenę, oparte na przeciwciałach monoklonalnych anty-CGRP, to prawdziwy przełom w profilaktyce tej uciążliwej choroby. Działają zupełnie inaczej niż dotychczasowe terapie, celując bezpośrednio w mechanizm powstawania bólu. Nie wszyscy pacjenci mogą jednak z nich skorzystać. Sprawdź, na czym polega ta innowacyjna metoda leczenia migreny.**

## Czym jest CGRP i jaką rolę odgrywa w migrenie?

Peptyd związany z genem kalcytoniny, w skrócie **CGRP** (od ang. Calcitonin Gene-Related Peptide), to neuropeptyd występujący naturalnie w organizmie człowieka, głównie w układzie nerwowym. Od lat jest on w centrum zainteresowania naukowców badających przyczyny migreny. Badania wykazały, że CGRP odgrywa kluczową rolę w patofizjologii tej choroby. W trakcie napadu migrenowego jego stężenie w układzie nerwowym, a konkretnie w nerwie trójdzielnym, gwałtownie wzrasta. Uwolniony CGRP prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych w oponach mózgowo-rdzeniowych oraz do rozwoju jałowego zapalenia neurogennego. Te procesy są bezpośrednio odpowiedzialne za powstawanie pulsującego, często jednostronnego **bólu głowy**, który jest charakterystycznym objawem migreny. Co więcej, CGRP uczestniczy w przekazywaniu sygnałów bólowych do mózgu, potęgując odczuwane dolegliwości. Zrozumienie tej zależności otworzyło drogę do opracowania zupełnie nowej strategii w **leczeniu migreny**, która nie skupia się na łagodzeniu objawów, ale na blokowaniu samego źródła problemu.

## Przeciwciała monoklonalne - mechanizm działania

**Przeciwciała monoklonalne** to nowoczesne leki biologiczne, które zrewolucjonizowały leczenie wielu chorób, w tym autoimmunologicznych i nowotworowych. Ich działanie polega na niezwykle precyzyjnym celowaniu w konkretną cząsteczkę w organizmie. W przypadku migreny celem stał się wspomniany peptyd CGRP lub jego receptor. Terapia ta polega na podawaniu pacjentowi specjalnie zaprojektowanych przeciwciał, które neutralizują działanie CGRP. Działają one na dwa sposoby: część leków (fremanezumab, galkanezumab) wiąże się bezpośrednio z cząsteczką CGRP krążącą w organizmie, uniemożliwiając jej połączenie z receptorem. Inny lek (erenumab) działa nieco inaczej – blokuje sam receptor dla CGRP, przez co peptyd, nawet jeśli jest obecny, nie może wywołać kaskady zdarzeń prowadzących do bólu. Efekt w obu przypadkach jest ten sam: przerwanie szlaku sygnałowego CGRP, co zapobiega rozwojowi napadu migreny. To fundamentalna różnica w porównaniu do tradycyjnych leków profilaktycznych, które działają nieswoiście na różne układy w mózgu. **Nowe leki na migrenę** to terapia celowana, zaprojektowana specjalnie z myślą o mechanizmie tej choroby.

## Dostępne leki anty-CGRP i ich skuteczność

Obecnie na rynku dostępnych jest kilka przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciwko szlakowi CGRP. Są to leki podawane w formie podskórnych zastrzyków, które pacjent może wykonywać samodzielnie w domu, zazwyczaj raz w miesiącu lub raz na trzy miesiące. Do głównych preparatów należą **erenumab**, **fremanezumab** oraz **galkanezumab**. Ich skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, które wykazały znaczącą przewagę nad placebo. Kluczowym wskaźnikiem oceny jest redukcja liczby dni z migreną w miesiącu (MMD). U pacjentów stosujących **przeciwciała monoklonalne** obserwuje się średnie zmniejszenie MMD o kilka dni więcej niż w grupie kontrolnej. Co ważniejsze, dla wielu chorych oznacza to odzyskanie kontroli nad życiem. W badaniach klinicznych wykazano, że:

- **50% redukcji MMD** – około 40-60% pacjentów doświadcza zmniejszenia liczby dni z migreną o co najmniej połowę,

- **75% redukcji MMD** – u około 20-35% pacjentów liczba dni z migreną spada o co najmniej trzy czwarte,

- **całkowite ustąpienie migreny** – niewielki, ale znaczący odsetek pacjentów (tzw. super-responderzy) doświadcza niemal całkowitego ustąpienia napadów.

Wyniki te dotyczą zarówno pacjentów z migreną epizodyczną o wysokiej częstotliwości, jak i tych z najcięższą postacią choroby – migreną przewlekłą.

## Kto może skorzystać z leczenia przeciwciałami?

Terapia z użyciem przeciwciał monoklonalnych anty-CGRP jest przeznaczona dla pacjentów z najcięższymi postaciami migreny, którzy nie uzyskali poprawy po zastosowaniu standardowych metod leczenia profilaktycznego. W Polsce dostęp do tej terapii jest regulowany w ramach programów lekowych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Kryteria kwalifikacji są bardzo precyzyjne i obejmują przede wszystkim pacjentów z migreną przewlekłą, czyli taką, w której **ból głowy** występuje przez co najmniej 15 dni w miesiącu, z czego co najmniej 8 dni spełnia kryteria migreny, przez okres co najmniej 3 miesięcy. Dodatkowym warunkiem jest udokumentowana nieskuteczność lub nietolerancja co najmniej dwóch (a w niektórych programach trzech) różnych leków stosowanych w profilaktyce migreny, takich jak topiramat, kwas walproinowy, amitryptylina czy propranolol. Decyzję o kwalifikacji do programu lekowego podejmuje lekarz neurolog w specjalistycznym ośrodku zajmującym się **leczeniem migreny**. Terapia ta nie jest więc rozwiązaniem pierwszego rzutu, a szansą dla osób, u których dotychczasowe leczenie zawiodło.

## Bezpieczeństwo i skutki uboczne terapii anty-CGRP

Jedną z największych zalet **nowych leków na migrenę** jest ich korzystny profil bezpieczeństwa, zwłaszcza w porównaniu z klasycznymi lekami doustnymi. Starsze preparaty często powodują uciążliwe działania niepożądane, takie jak senność, przyrost masy ciała, zaburzenia koncentracji czy zmiany nastroju, co zmusza wielu pacjentów do przerwania terapii. **Przeciwciała monoklonalne**, ze względu na swoje precyzyjne działanie, są zazwyczaj bardzo dobrze tolerowane. Najczęściej zgłaszane skutki uboczne mają łagodny i przemijający charakter. Należą do nich:

- **reakcje w miejscu wstrzyknięcia** (ból, zaczerwienienie, obrzęk),

- **zaparcia** (obserwowane częściej w przypadku erenumabu),

- **infekcje górnych dróg oddechowych** lub objawy grypopodobne.

Ponieważ CGRP pełni w organizmie również inne funkcje, m.in. bierze udział w regulacji ciśnienia tętniczego, istnieją teoretyczne obawy dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa blokowania tego szlaku, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Dotychczasowe obserwacje nie wykazały jednak zwiększonego ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Mimo to, terapia ta jest stosowana z ostrożnością u osób po niedawno przebytym zawale serca czy udarze mózgu.

## FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące nowych leków na migrenę.

### Czy leki anty-CGRP leczą migrenę na stałe?

Nie, terapia przeciwciałami monoklonalnymi nie leczy przyczyny migreny, a jedynie zapobiega występowaniu jej napadów. Jest to leczenie profilaktyczne, które działa tak długo, jak jest stosowane. Po przerwaniu terapii objawy choroby zazwyczaj powracają.

### Jak szybko widać efekty terapii przeciwciałami?

Wielu pacjentów odczuwa poprawę już w pierwszym miesiącu stosowania leku. Pełen efekt terapeutyczny ocenia się jednak zazwyczaj po trzech miesiącach regularnego przyjmowania preparatu. Czas reakcji na leczenie jest indywidualny.

### Czy mogę stosować leki anty-CGRP w ciąży?

Obecnie nie zaleca się stosowania przeciwciał monoklonalnych anty-CGRP u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brakuje wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa tej terapii dla rozwijającego się płodu i niemowlęcia. Planując ciążę, należy omówić z lekarzem prowadzącym modyfikację leczenia.

### Jaka jest różnica między przeciwciałami a gepantami?

Zarówno przeciwciała, jak i gepanty działają na szlak CGRP, ale w inny sposób. Przeciwciała to duże cząsteczki białkowe podawane w zastrzykach, o długim okresie półtrwania, stosowane w profilaktyce. Gepanty to małe cząsteczki chemiczne w formie tabletek, które działają krócej i mogą być stosowane zarówno w profilaktyce, jak i do przerywania napadu migreny.

### Czy leczenie przeciwciałami jest refundowane w Polsce?

Tak, leczenie erenumabem, fremanezumabem i galkanezumabem jest refundowane w Polsce w ramach programów lekowych. Dostęp do nich jest jednak ograniczony do pacjentów z migreną przewlekłą, którzy spełniają ściśle określone kryteria medyczne.

### Czy mogę przerwać leczenie i wrócić do niego później?

Decyzja o przerwaniu i ewentualnym wznowieniu leczenia powinna być zawsze podejmowana w porozumieniu z lekarzem neurologiem. Programy lekowe mają określone zasady dotyczące kontynuacji terapii, a przerwa w leczeniu może wpłynąć na możliwość ponownej kwalifikacji.
