# Wskaźnik uwapnienia tętnic (calcium score) - co mówi o ryzyku zawału?

> Wskaźnik uwapnienia tętnic, znany jako calcium score, to kluczowy parametr w ocenie ryzyka przyszłych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Badanie to, wykonywane za pomocą tomografii komp...

Źródło: https://medpress.com.pl/artykuly/788-wskaznik-uwapnienia-tetnic-calcium-score-co-mowi-o-ryzyku-zawalu
Opublikowano: 2026-03-08 | Zaktualizowano: 2026-03-08
Kategoria: Badania i diagnostyka

**Wskaźnik uwapnienia tętnic, znany jako calcium score, to kluczowy parametr w ocenie ryzyka przyszłych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Badanie to, wykonywane za pomocą tomografii komputerowej, pozwala na wczesne wykrycie zmian miażdżycowych, zanim pojawią się objawy. Nie każdy jednak powinien je wykonywać. Sprawdź, na czym polega ocena calcium score i co wynik mówi o zdrowiu Twojego serca.**

## Czym jest wskaźnik uwapnienia tętnic (calcium score)?

**Wskaźnik uwapnienia tętnic wieńcowych**, określany międzynarodowym terminem **calcium score** (CS), to ilościowa ocena zwapnień obecnych w tętnicach zaopatrujących serce w krew. Zwapnienia te są niczym innym jak złogami wapnia, które stanowią część tzw. **blaszki miażdżycowej**. Miażdżyca to przewlekły proces zapalny, w którego trakcie w ścianach tętnic gromadzą się cholesterol, komórki zapalne i inne substancje, tworząc blaszki. Z czasem blaszki te mogą twardnieć właśnie poprzez odkładanie się w nich soli wapnia. Obecność i ilość zwapnień są bezpośrednio powiązane z zaawansowaniem miażdżycy i stanowią ważny marker prognostyczny. Im więcej zwapnień, tym większe jest ogólne obciążenie miażdżycą, a co za tym idzie – wyższe **ryzyko zawału** serca czy udaru mózgu w przyszłości. Badanie to nie pokazuje jednak, w jakim stopniu tętnica jest zwężona, a jedynie informuje o całkowitej ilości stwardniałych blaszek miażdżycowych.

## Kiedy warto wykonać badanie calcium score?

Badanie **calcium score** nie jest testem przesiewowym dla całej populacji. Jego największą wartość diagnostyczną obserwuje się u osób bezobjawowych, u których tradycyjna ocena ryzyka sercowo-naczyniowego (oparta na wieku, płci, ciśnieniu tętniczym, poziomie cholesterolu, paleniu tytoniu) jest niejednoznaczna. Jest to idealne narzędzie do tzw. reklasyfikacji ryzyka u pacjentów z grupy pośredniej. Wynik badania może pomóc lekarzowi i pacjentowi w podjęciu decyzji o wdrożeniu lub zintensyfikowaniu leczenia, np. rozpoczęciu terapii statynami. Nie wykonuje się go u osób, które już mają zdiagnozowaną **chorobę wieńcową**, przeszły zawał serca, mają wszczepione stenty lub by-passy, ponieważ u nich ryzyko jest już uznawane za wysokie i wynik badania nie wniesie nowych informacji. Główne wskazania do oceny **wskaźnika uwapnienia** to:

- **osoby bez objawów choroby wieńcowej**, ale z granicznymi lub pośrednimi wynikami oceny ryzyka,

- **pacjenci z niejednoznacznym wynikiem** innych badań kardiologicznych, np. próby wysiłkowej,

- **osoby z silnym obciążeniem rodzinnym** w kierunku przedwczesnej choroby serca,

- **mężczyźni powyżej 45. roku życia** i kobiety po menopauzie z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka (np. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia).

Decyzję o skierowaniu na badanie zawsze podejmuje lekarz po dokładnej analizie indywidualnej sytuacji pacjenta.

## Jak przebiega tomografia komputerowa serca?

Ocena **wskaźnika uwapnienia tętnic** jest badaniem nieinwazyjnym, szybkim i bezbolesnym. Wykorzystuje się do niej tomografię komputerową (TK) o niskiej dawce promieniowania, bez konieczności podawania dożylnego środka kontrastowego. Pacjent kładzie się na specjalnym stole, który wsuwa się do aparatu TK, mającego kształt pierścienia. Na klatce piersiowej przyklejane są elektrody EKG, które pozwalają zsynchronizować pracę skanera z cyklem pracy serca. Dzięki temu obrazy tętnic wieńcowych są pozyskiwane w momencie, gdy serce jest w fazie rozkurczu i najmniej się porusza, co zapewnia ich największą ostrość. Podczas skanu pacjent jest proszony o wstrzymanie oddechu na kilka do kilkunastu sekund. Cała procedura w aparacie trwa zaledwie kilka minut. Przed badaniem zaleca się unikanie kofeiny i palenia papierosów, aby tętno było jak najwolniejsze i stabilne, co poprawia jakość obrazów. Mimo że dawka promieniowania jest niska, badanie wykonuje się tylko z uzasadnionych wskazań medycznych.

## Interpretacja wyników - co oznacza Twój calcium score?

Wynik badania podawany jest w tzw. skali Agatstona (Agatston Score Unit, ASU). Jest to wartość liczbowa, która odzwierciedla całkowitą ilość uwapnionych blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych. Im wyższy wynik, tym bardziej zaawansowana miażdżyca i większe ryzyko przyszłych incydentów sercowych. Interpretacja wyniku jest standaryzowana i wygląda następująco:

- **Wynik 0 ASU:** brak wykrywalnych zwapnień, co oznacza bardzo niskie **ryzyko zawału** serca w ciągu najbliższych 5-10 lat. Taki wynik ma dużą wartość predykcyjną negatywną – jego uzyskanie jest bardzo uspokajające.

- **Wynik 1-10 ASU:** minimalna ilość **zwapnień tętnic**, ryzyko sercowo-naczyniowe jest niskie, ale zaleca się modyfikację stylu życia i kontrolę czynników ryzyka.

- **Wynik 11-100 ASU:** łagodne zmiany miażdżycowe, ryzyko uznaje się za umiarkowane. Wskazana jest intensyfikacja działań profilaktycznych.

- **Wynik 101-400 ASU:** umiarkowana ilość zwapnień, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem. Zazwyczaj jest to wskazanie do włączenia farmakoterapii, np. statyn.

- **Wynik >400 ASU:** zaawansowana **choroba wieńcowa** i wysokie ryzyko zawału. Taki wynik wymaga dalszej diagnostyki i intensywnego leczenia.

Ważne jest, aby pamiętać, że wynik **calcium score** zawsze interpretuje się w kontekście wieku, płci i rasy pacjenta, porównując go do wartości referencyjnych dla danej populacji (tzw. percentyli).

## Calcium score a angio-TK serca - czym się różnią?

Pacjenci często mylą badanie **calcium score** z **angio-TK serca**. Choć oba badania wykorzystują tomografię komputerową, ich cel i metodologia są zupełnie inne. Ocena wskaźnika uwapnienia to badanie przesiewowe służące do stratyfikacji ryzyka u osób bez objawów. Jest szybkie, nie wymaga podania kontrastu i wiąże się z niską dawką promieniowania. Jego celem jest odpowiedź na pytanie: "Jakie jest ryzyko, że w przyszłości dojdzie do zawału?". Z kolei **angio-TK serca**, czyli angiografia tętnic wieńcowych metodą tomografii komputerowej, to badanie diagnostyczne, najczęściej wykonywane u pacjentów z objawami sugerującymi chorobę wieńcową (np. ból w klatce piersiowej). Wymaga ono podania dożylnego środka kontrastowego, który wypełnia tętnice, pozwalając na dokładną ocenę ich światła. **Angio-TK serca** precyzyjnie pokazuje, czy i w jakim stopniu tętnice są zwężone przez blaszki miażdżycowe (zarówno uwapnione, jak i nieuwapnione, tzw. miękkie). Odpowiada na pytanie: "Czy tętnice wieńcowe są istotnie zwężone?".

## FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wskaźnika uwapnienia tętnic.

### Czy badanie calcium score jest bezpieczne?

Tak, badanie jest uznawane za bezpieczne i nieinwazyjne. Wykorzystuje niską dawkę promieniowania rentgenowskiego, porównywalną z dawką otrzymywaną podczas mammografii. Ryzyko związane z promieniowaniem jest minimalne, jednak badanie powinno być wykonywane tylko wtedy, gdy istnieją do tego wyraźne wskazania medyczne.

### Czy wynik calcium score równy zero wyklucza zawał?

Wynik równy zero oznacza bardzo niskie ryzyko zawału serca w perspektywie kilku najbliższych lat. Nie eliminuje go jednak całkowicie, ponieważ zawały mogą być wywołane przez pęknięcie tzw. miękkiej, niestabilnej blaszki miażdżycowej, która nie zawiera zwapnień i nie jest widoczna w tym badaniu.

### Czy potrzebuję skierowania na tomografię serca?

Tak, na badanie wskaźnika uwapnienia tętnic, podobnie jak na wszystkie procedury wykorzystujące promieniowanie jonizujące, wymagane jest skierowanie lekarskie. To lekarz, po ocenie stanu zdrowia i czynników ryzyka, decyduje o zasadności wykonania badania.

### Jak często należy powtarzać badanie calcium score?

Decyzja o powtórzeniu badania jest indywidualna i zależy od wyniku pierwszego pomiaru oraz ogólnego profilu ryzyka pacjenta. Jeśli jest to uzasadnione klinicznie, badanie można powtórzyć, ale zazwyczaj nie częściej niż co 3-5 lat, aby ocenić tempo progresji miażdżycy.

### Czy dieta lub leki mogą obniżyć mój calcium score?

Obecnie nie ma dowodów na to, że leczenie farmakologiczne (np. statynami) czy modyfikacja stylu życia mogą cofnąć istniejące zwapnienia i obniżyć wynik calcium score. Celem terapii jest spowolnienie dalszego postępu miażdżycy i stabilizacja blaszek, co zmniejsza ryzyko zawału, a nie redukcja samego wskaźnika.

### Ile kosztuje badanie wskaźnika uwapnienia tętnic?

Koszt prywatnego wykonania badania wskaźnika uwapnienia tętnic waha się w zależności od placówki i lokalizacji, zazwyczaj mieści się w przedziale od 300 do 600 złotych. Badanie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, ale wymaga to spełnienia ściśle określonych kryteriów medycznych.
